- محققان شرکت Exin Therapeutics در آزمایشی کمسابقه از هوش مصنوعی Claude Sonnet 5 برای انجام بخشی از یک عمل جراحی مغز روی موشی مبتلا به صرع استفاده کردند. این هوش مصنوعی توانست از میان ۱۹ گزینه ژندرمانی، روش موردنظر را انتخاب کند، محل تزریق را مشخص کند و با کنترل یک بازوی رباتیک، دارو را به مغز موش تزریق کند.
- پوشش تحلیلی تخصصی در حوزه هوش مصنوعی.
- گزارش اختصاصی بازبینیشده توسط هیئت تحریریه کراپلود پلاس.
برای اولین بار یک هوش مصنوعی بخشی از جراحی مغز موش را انجام داد؛ نقش Claude در یک آزمایش واقعی پزشکی
هوش مصنوعی بهتدریج در حال خروج از دنیای نرمافزارها و ورود به محیطهای فیزیکی و آزمایشگاهی است. در تازهترین نمونه از این پیشرفت، محققان شرکت Exin Therapeutics موفق شدند از یک عامل هوش مصنوعی مبتنی بر Claude Sonnet 5 برای انجام بخشی از یک آزمایش جراحی مغز روی موشی مبتلا به صرع استفاده کنند.
نکته جالب این آزمایش آن است که هوش مصنوعی صرفاً دستورات از پیش تعیینشده را اجرا نکرد؛ بلکه توانست درباره انتخاب روش درمانی تصمیم بگیرد، محل مناسب تزریق را مشخص کند و با استفاده از تجهیزات رباتیک، داروی موردنظر را به مغز حیوان تزریق کند.
این آزمایش میتواند نمونهای از ورود هوش مصنوعی به مرحلهای جدید باشد؛ مرحلهای که در آن مدلهای هوشمند علاوه بر تحلیل اطلاعات علمی، توانایی تعامل مستقیم با تجهیزات آزمایشگاهی را نیز پیدا میکنند.
هوش مصنوعی چگونه روش درمانی را انتخاب کرد؟
محققان شرکت Exin Therapeutics برای شروع آزمایش، اطلاعات مربوط به ۱۹ گزینه مختلف ژندرمانی را در اختیار عامل هوش مصنوعی قرار دادند.
هدف اصلی این آزمایش، پیدا کردن روشی برای کاهش تشنج در یک موش مبتلا به صرع بود.
Claude Sonnet 5 با بررسی اطلاعات علمی و مطالعه سه مقاله پژوهشی، گزینه موردنظر را از میان روشهای پیشنهادی انتخاب کرد.
اما تصمیمگیری به همینجا ختم نشد. هوش مصنوعی باید مشخص میکرد که تزریق در کدام بخش مغز انجام شود و چه مختصاتی برای ورود سوزن مناسب است.
این مدل با استفاده از اطلاعات علمی موجود، محل تزریق را تعیین کرد و پارامترهایی مانند حجم و سرعت تزریق را نیز مشخص کرد.
به این ترتیب، هوش مصنوعی در این آزمایش هم در انتخاب روش درمانی نقش داشت و هم در اجرای بخشی از فرایند عملیاتی.
کنترل بازوی رباتیک و تزریق دارو به مغز موش
یکی از جالبترین بخشهای آزمایش، توانایی Claude در کنترل مستقیم تجهیزات جراحی بود.
محققان یک دستگاه رباتیک مجهز به بازوهای حرکتی، سوزن تزریق و دوربین در اختیار عامل هوش مصنوعی قرار دادند.
Claude توانست با استفاده از این تجهیزات، سوزن را به موقعیت تعیینشده هدایت کند و تزریق ژندرمانی را انجام دهد.
طبق گزارش منتشرشده، این هوش مصنوعی در طول آزمایش ۳۲ بار تصاویر دوربین را بررسی کرد تا وضعیت محل تزریق را زیر نظر داشته باشد.
همچنین حجم تزریق حدود ۲۵۰ نانولیتر بود که طی چند دقیقه به مغز موش منتقل شد.
این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان میدهد هوش مصنوعی در این آزمایش فقط با اطلاعات دیجیتال سروکار نداشته و توانسته است با یک محیط فیزیکی واقعی تعامل کند.
چرا جراحی کاملاً مستقل نبود؟
با وجود عملکرد قابلتوجه Claude، این آزمایش بهمعنای انجام یک جراحی کاملاً مستقل توسط هوش مصنوعی نیست.
بخشهایی از فرایند همچنان تحت مسئولیت متخصصان انسانی قرار داشتند.
برای مثال، باز کردن جمجمه موش یا همان کرانیوتومی توسط یک جراح دامپزشک انجام شد. همچنین مراحل غیرقابلبازگشت نیازمند تأیید انسان بودند و یک دکمه توقف اضطراری نیز برای قطع فوری حرکت موتورها در نظر گرفته شده بود.
علاوه بر این، دسترسی هوش مصنوعی به کدهای اصلی دستگاه محدود شده بود تا نتواند قوانین و محدودیتهای ایمنی تجهیزات را تغییر دهد.
بنابراین نقش Claude بیشتر شامل تصمیمگیری درباره روش درمانی، تعیین محل تزریق و کنترل بخش رباتیک فرایند بود؛ نه انجام تمام مراحل جراحی از ابتدا تا انتها.
نکته جالب؛ مدل قدرتمندتر Claude ابتدا از انجام آزمایش خودداری کرد!
یکی از اتفاقات جالب این آزمایش به واکنش مدلهای مختلف Anthropic مربوط میشود.
محققان ابتدا تلاش کردند از Claude Opus 5.5 برای هدایت سوزن استفاده کنند؛ اما این مدل از انجام مرحله تزریق خودداری کرد.
دلیل اعلامشده این بود که اگر هوش مصنوعی در میانه یک عمل جراحی زنده از ادامه کار منصرف شود، ممکن است حیوان در معرض خطر قرار بگیرد.
در نهایت محققان از Claude Sonnet 5 استفاده کردند که با انجام این مرحله موافقت کرد.
این اتفاق نشان میدهد حتی مدلهای مختلف متعلق به یک شرکت نیز ممکن است در مواجهه با وظایف حساس، رفتارها و محدودیتهای متفاوتی داشته باشند.
یک مشکل فنی در میانه آزمایش
این آزمایش بدون مشکل پیش نرفت.
در جریان اجرای عملیات، اختلالی در سیستم مختصات دستگاه رباتیک به وجود آمد و موقعیت محاسبهشده برای تزریق با موقعیت واقعی مطابقت نداشت.
هوش مصنوعی متوجه این مشکل شد، اما به دلیل محدودیتهایی که برای دسترسی به کدهای دستگاه داشت، از تغییر آنها خودداری کرد.
در نهایت تیم تحقیقاتی از یک عامل هوش مصنوعی دیگر مبتنی بر Claude Opus 5 برای اصلاح مشکل استفاده کرد.
این اتفاق باعث شد مدتزمان آزمایش افزایش پیدا کند. درحالیکه تزریق معمولاً حدود ۴۵ دقیقه زمان میبرد، این آزمایش کمی بیشتر از یک ساعت طول کشید.
آیا این آزمایش میتواند آینده جراحیهای پزشکی را تغییر دهد؟
یکی از اهداف اصلی چنین آزمایشهایی، بررسی توانایی هوش مصنوعی در انجام فعالیتهایی است که به تصمیمگیری علمی و تعامل فیزیکی همزمان نیاز دارند.
تا پیش از این، بسیاری از کاربردهای هوش مصنوعی در پزشکی به تحلیل تصاویر، بررسی اطلاعات بیماران و کمک به تشخیص بیماریها محدود میشدند.
اما آزمایش Exin Therapeutics نشان میدهد عاملهای هوش مصنوعی میتوانند در کنار تحلیل دادهها، به تجهیزات آزمایشگاهی نیز متصل شوند و بخشی از فعالیتهای عملی را انجام دهند.
البته هنوز فاصله زیادی میان چنین آزمایشهایی و انجام جراحی روی انسان وجود دارد.
حتی محققان این پروژه نیز تأکید کردهاند که استفاده از هوش مصنوعی برای انجام جراحی مغز انسان در شرایط فعلی بسیار زود است.
از طرف دیگر، هنوز مشخص نیست ژندرمانی انتخابشده تا چه اندازه توانسته است تشنجهای موش را کاهش دهد و برای ارزیابی نتیجه درمان باید منتظر بررسیهای بیشتر ماند.
هوش مصنوعی از آزمایشگاه به دنیای واقعی نزدیکتر میشود
آزمایش شرکت Exin Therapeutics نمونهای قابلتوجه از پیشرفت عاملهای هوش مصنوعی در تعامل با دنیای فیزیکی است.
Claude Sonnet 5 توانست از میان چندین گزینه درمانی تصمیمگیری کند، محل تزریق را مشخص کند و با کنترل تجهیزات رباتیک، بخشی از یک فرایند جراحی مغز را انجام دهد.
با این حال، حضور متخصصان انسانی و محدودیتهای ایمنی همچنان بخش جداییناپذیر این آزمایش بودند.
شاید هنوز نتوانیم از جراحان رباتیک مجهز به هوش مصنوعی برای انجام مستقل عملهای پیچیده صحبت کنیم، اما چنین آزمایشهایی نشان میدهند آینده پزشکی ممکن است بیش از گذشته با عاملهای هوشمند و رباتهای خودکار گره بخورد.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.