ایلان ماسک قصد دارد ابرکامپیوترهای هوش مصنوعی را به فضا ببرد؛ پروژه StarMind در راه است

اسپیس‌ایکس در حال حرکت به‌سوی یکی از جاه‌طلبانه‌ترین برنامه‌های خود در حوزه زیرساخت‌های هوش مصنوعی است. این شرکت با همکاری انویدیا، پروژه‌ای با نام StarMind را توسعه می‌دهد که هدف آن انتقال بخشی از توان پردازشی مراکز داده به مدار زمین است. ایلان ماسک می‌گوید جزئیات بیشتری از این پروژه در سال ۲۰۲۷ منتشر خواهد شد؛ طرحی که به گفته او، می‌تواند انتظارات عمومی را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهد.

پروژه StarMind چیست و چگونه کار خواهد کرد؟

پروژه StarMind با هدف ایجاد زیرساخت‌های پردازشی هوش مصنوعی در فضا طراحی شده است. برخلاف مراکز داده سنتی که به زیرساخت‌های زمینی، شبکه‌های برق و سامانه‌های خنک‌کننده گسترده وابسته هستند، این طرح قصد دارد بخشی از تجهیزات پردازشی را در قالب ماهواره‌های مجهز به سخت‌افزارهای پیشرفته به مدار زمین منتقل کند.

بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی انویدیا در ۲۴ اوت ۲۰۲۶، نسل نخست ماهواره‌های محاسباتی StarMind قرار است بر پایه نسخه بهینه‌شده پلتفرم NVIDIA Vera Rubin NVL72 توسعه پیدا کند.

این پلتفرم یک سامانه پردازشی در مقیاس رک است که از ترکیب ۷۲ پردازنده گرافیکی Rubin و ۳۶ پردازنده مرکزی Vera بهره می‌برد. استفاده از چنین معماری قدرتمندی می‌تواند امکان اجرای پردازش‌های سنگین هوش مصنوعی را در زیرساخت‌های فضایی فراهم کند.

انویدیا تأیید کرده است که همکاری دو شرکت تنها به تأمین تراشه محدود نمی‌شود و توسعه معماری پردازشی متناسب با شرایط دشوار محیط مداری نیز بخشی از این همکاری خواهد بود.

زمان‌بندی پرتاب ابرکامپیوترهای فضایی

طبق برنامه‌ای که در گزارش‌های اخیر مطرح شده، اسپیس‌ایکس قصد دارد نخستین پرتاب سامانه‌های پردازشی StarMind را از سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۷ آغاز کند.

برنامه توسعه این پروژه به همین مرحله محدود نمی‌شود و انتظار می‌رود در سال‌های ۲۰۲۸ و ۲۰۲۹، روند گسترش زیرساخت‌های پردازشی مداری سرعت بیشتری بگیرد.

ماسک در جریان سخنرانی خود در کنفرانس سالانه سرمایه‌گذاری Baron نیز درباره رونمایی جزئیات این پروژه در سال آینده میلادی صحبت کرد. او با اشاره به توانایی‌های سامانه StarMind گفت که هنگام معرفی کامل آن، مردم شگفت‌زده خواهند شد.

البته باید توجه داشت که زمان‌بندی اعلام‌شده، برنامه فعلی شرکت است و تحقق آن به چالش‌های فنی، عملیاتی و زیرساختی وابستگی دارد.

استارلینک V4 با ظرفیت ارتباطی ۱۰ برابر بیشتر

بخش دیگری از برنامه‌های مطرح‌شده توسط ماسک به نسل آینده ماهواره‌های استارلینک مربوط می‌شود.

بر اساس اظهارات او، ماهواره‌های Starlink V4 قرار است ظرفیت ارتباطی بسیار بیشتری نسبت به نسل‌های قبلی داشته باشند. ماسک مدعی شده است که ظرفیت این نسل می‌تواند تا ۱۰ برابر نسل سوم افزایش پیدا کند.

ارتباطات لیزری نیز یکی از بخش‌های مهم این برنامه محسوب می‌شود. چنین ارتباطاتی می‌توانند انتقال داده میان ماهواره‌ها را با سرعت بالا و بدون وابستگی کامل به ایستگاه‌های زمینی ممکن کنند.

این قابلیت برای پروژه‌هایی مانند StarMind اهمیت زیادی دارد؛ زیرا زیرساخت‌های پردازشی مستقر در مدار برای ارتباط مؤثر با یکدیگر و انتقال اطلاعات به زمین به شبکه‌ای پرظرفیت نیاز خواهند داشت.

آینده مراکز داده در فضا

انتقال مراکز داده به مدار زمین صرفاً یک تغییر در محل استقرار تجهیزات نیست؛ بلکه تلاشی برای بازنگری در شیوه تأمین انرژی، مدیریت حرارت و انتقال داده در مقیاس بسیار بزرگ محسوب می‌شود.

بااین‌حال، چنین زیرساخت‌هایی با چالش‌های مهمی از جمله تابش‌های فضایی، تعمیر و نگهداری تجهیزات، مدیریت حرارتی و هزینه بالای پرتاب روبه‌رو هستند.

اگر اسپیس‌ایکس بتواند بخش مهمی از این موانع را برطرف کند، پروژه StarMind می‌تواند مسیر تازه‌ای برای توسعه زیرساخت‌های پردازشی هوش مصنوعی ایجاد کند؛ مسیری که در آن مرز میان مراکز داده زمینی و فضایی به‌تدریج کم‌رنگ‌تر خواهد شد.