- پاییز ۱۴۰۵ در شرایطی آغاز شده که یکی از قدرتمندترین رویدادهای ال‌نینو در دهه‌های اخیر در حال شکل‌گیری است. داده‌های جدید نشان می‌دهند دمای سطح آب اقیانوس آرام استوایی به شکل قابل‌توجهی افزایش یافته و این پدیده می‌تواند الگوهای بارش و دما را در نقاط مختلف جهان تغییر دهد. سازمان جهانی هواشناسی اکنون از احتمال بسیار بالای تداوم ال‌نینو تا اوایل سال ۲۰۲۷ خبر می‌دهد.
- پوشش تحلیلی تخصصی در حوزه علم و فضا.
- گزارش اختصاصی بازبینیشده توسط هیئت تحریریه کراپلود پلاس.
در حالی که نخستین هفته‌های پاییز ۱۴۰۵ با افزایش بارش و ناپایداری‌های جوی در بخش‌هایی از ایران و کشورهای پیرامون همراه شده، نگاه کارشناسان اقلیم به پدیده‌ای بزرگ‌تر معطوف است؛ ال‌نینوی قدرتمندی که در حال تقویت شدن در اقیانوس آرام است.
بر اساس تازه‌ترین گزارش سازمان جهانی هواشناسی، ال‌نینوی کنونی در ماه‌های آینده همچنان تقویت خواهد شد و انتظار می‌رود شدت آن در اواخر سال ۲۰۲۶ به اوج برسد. این سازمان احتمال تداوم ال‌نینو تا فوریه ۲۰۲۷ را نزدیک به ۱۰۰ درصد اعلام کرده است.
نشانه‌های یک ال‌نینوی غیرعادی
داده‌های مرکز تحقیقات بین‌المللی اقلیم و جامعه دانشگاه کلمبیا نشان می‌دهد شاخص Niño 3.4 در ماه ژوئیه به حدود ۲.۰۳ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین رسید و مقدار هفتگی این شاخص در اواسط اوت به حدود ۲.۷ درجه سانتی‌گراد افزایش یافت. این ارقام نشان می‌دهند ال‌نینوی امسال در مسیر تبدیل شدن به یک رویداد بسیار قوی قرار دارد.
مرکز پیش‌بینی اقلیمی آمریکا نیز احتمال وقوع یک ال‌نینوی بسیار قوی در پاییز و زمستان ۲۰۲۶-۲۰۲۷ را بیش از ۹۰ درصد ارزیابی کرده است. بر اساس این ارزیابی، احتمال اینکه شدت این رویداد از تمام ال‌نینوهای ثبت‌شده از سال ۱۹۵۰ بیشتر شود نیز قابل توجه است.
بارش‌های اخیر؛ آغاز یک پاییز متفاوت؟
افزایش بارش‌ها و ناپایداری‌های جوی در روزهای اخیر را نمی‌توان به‌تنهایی نشانه مستقیم اثر ال‌نینو دانست. بارش‌های کوتاه‌مدت در ایران و منطقه می‌توانند حاصل جابه‌جایی سامانه‌های جوی، رطوبت دریافتی از منابع مختلف و تغییرات سریع گردش هوا باشند.
با این حال، هم‌زمانی این ناپایداری‌ها با ورود به فصل پاییز باعث شده چشم‌انداز بارش‌های ماه‌های آینده اهمیت بیشتری پیدا کند. نکته مهم این است که ال‌نینو الزاماً به معنی افزایش بارش در ایران نیست و نمی‌توان بر اساس این پدیده به‌تنهایی وقوع یک پاییز پربارش را پیش‌بینی کرد.
ایران در پاییز ۱۴۰۵ چه خواهد داشت؟
برای ایران، پاسخ دقیق به این پرسش نیازمند بررسی هم‌زمان چند شاخص اقلیمی است. موقعیت سامانه‌های بارشی مدیترانه‌ای، الگوی جریان‌های غربی، شرایط دریای سرخ و مدیترانه، رطوبت اقیانوس هند و وضعیت نوسان اقیانوس هند در کنار ENSO می‌توانند سرنوشت بارش کشور را تعیین کنند.
بنابراین، سناریوی محتمل برای پاییز پیش‌رو را نمی‌توان به شکل ساده «بارندگی بیشتر» یا «خشکسالی» تعریف کرد. احتمال افزایش نوسان‌های جوی و رخداد دوره‌هایی با بارش شدید در کنار بازه‌های خشک وجود دارد و توزیع بارش میان استان‌ها نیز می‌تواند بسیار متفاوت باشد.
از سوی دیگر، سازمان جهانی هواشناسی پیش‌بینی کرده است که ال‌نینو در ماه‌های پایانی سال به شدت بالایی برسد و اثرات آن تا اوایل ۲۰۲۷ ادامه پیدا کند. همین موضوع باعث شده زمستان ۱۴۰۵ نیز از منظر اقلیمی اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.
آیا باید منتظر بارش‌های سنگین باشیم؟
پاسخ هنوز قطعی نیست. ال‌نینو یک سیگنال اقلیمی مهم محسوب می‌شود، اما نمی‌تواند به‌تنهایی زمان، محل و شدت بارش‌های ایران را مشخص کند.
آنچه در هفته‌های آینده اهمیت بیشتری خواهد داشت، نحوه قرارگیری سامانه‌های بارشی نسبت به ایران و میزان انتقال رطوبت به کشور است. به همین دلیل، پیش‌بینی‌های کوتاه‌مدت و میان‌مدت در مهر و آبان می‌توانند اطلاعات بسیار دقیق‌تری درباره وضعیت بارش در استان‌های مختلف ارائه کنند.
در مجموع، پاییز ۱۴۰۵ می‌تواند از نظر نوسانات آب‌وهوایی فصلی قابل توجه باشد، اما هنوز برای اعلام قطعی یک «پاییز پربارش در سراسر ایران» زود است.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.